Фигыль юнәлешләре (кайтым, уртаклык) - Залоги глагола
Бизә + н = бизән
Төчкер - Чихни
Күз камашу - Щуриться
Авырый - Болеет
Тилгән - Коршун
Курк - Бойся
Гадәт - Привычка
Кил - Приходи
Төтен - Дым
Барлыкка килү - Появляться
Яса - Сделай
Көймә - Лодка
Ак - Теки (течь)
Баз - Погреб
Бәрәңге - Картофель
Чык - Выходи
Сорау - Вопрос
Озак - Долго
Жимер - Разрушай
Төш - Сон, обед, слезь
Уян - Проснись
Уйна - Играй
Азак - Конец
Бие - Танцуй
Укы - Читай
Аяк - Нога
Ай - Луна
Үрнәк
Красься
Күр + ен = күрен
Покажись
Ю + ын = юын
Умойся
Сөй + ен = Сөен
Обрадуйся
Яңа елга әзерләнәсезме?
Сөлге белән сөртенергә кирәк
Мин елгада коенмадым
Кошлар канат кагына
Мин чирләдем, иртәгә табибка күренәм
Мин иртән торам һәм юуынам
Возвратный залог (кайтым): форма глагола, обозначающая действие, которое исполнитель направляет на самого себя. Исполнитель (одушевлен) и объект действия — это одно и то же лицо. Аффиксы ын/-ен, н
В татарском языке пять залогов: основной - без аффиксный (төп юнәлеш); возвратный (кайтым юнәлеше); страдательный (төшем юнәлеше); совместный (уртаклык юнәлеше); понудительный (йөкләтү юнәлеше). Каждый залог имеет свои характерные аффиксы. На этом уроке мы познакомимся с возвратным и совместным залогами
Cөйлә+ш = Сөйләш
Үрнәк
Разговаривай (вместе)
Үп + еш = Үбеш
Целуйся (с кем-то)
Җый + ш = Җыеш
Собирай (вместе)
Яз + ыш = Языш
Переписывайся (с кем-то)
Син татарча сөйләшәсеңме?
Еллар буенча күрешмәдек
Концерт залында табыштык
Өй эчендә чабышмагыз
Балалар театрда көлешәләр
Без аның белән телефонда язышабыз
Совместный залог (уртаклык): означает совместное действие двух или нескольких субъектов, помощь или содействие кому-либо в исполнении работы. Аффиксы -ыш/-еш/-ш
Үрнәк
Төштән соң тышка чыгарга уйлыйбыз
Сез кая кадәр барырга телисез?
Сәгать ничәдән бирле ашамадың?
Кичен бераз телевизор караганнан соң йокларга ятам
Мәктәптән соң кинога барасызмы?
Кайчаннан бирле татар телен өйрәнәсең?
2000 нче елдан бирле шофер булып эшлим
Кайчаннан бирле Казанда яшисең?
Көннән көн яңгырлар арта бара
Мин сәгать уннан сәгать икегә кадәр китапханәдә булам